Linh Nga Niê Kdăm
taytrung 4 tay trung quangcao1.gif Tây trung 1
1 2 3 4

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Được viết bởi : Admin | Ngày 2016-07-02

Chúc một năm Bính Thân với thật nhiều hạnh phúc sẽ đến với các bạn. Cám ơn các bạn đã đồng hành cùng LN trong những tháng năm qua, để cùng khơi lên và góp phần gìn giữ nền Văn Minh Nương rẫy của quê hương

[...]
Xem tiếp

Mùa xuân du lịch cùng huyền thoại thác Ban Mê

Được viết bởi : Admin | Ngày 2016-07-02

    Không biết ai là người đã xử dụng đầu tiên trong văn học nghệ thuật những từ : Cao nguyên Ban Mê. Cái tên nghe vừa dân giã, vừa thân thương để chỉ vùng đất nay là hai tỉnh Đăk Lăk và Đăk Nông.Cái tên như gói trọn cả miền đất đầy nắng, đầy gió và đầy những huyền thoại, mà ta có thể dễ dàng bắt gặp ở mỗi bước chân đi, mỗi tên gọi.

          Dường như thiên nhiên Tây nguyên có phần ưu đãi với cao nguyên Ban Mê, khi ban tặng cho mảnh đất này nhiều thắng cảnh,làm nên một tuyến du lịch  với những dòng thác trong lành.Con sông Sê Rê pôk  chảy ngang qua địa phận Đăk lăk, cũng mến cảnh, nhớ người mà không theo bạn bè xuôi về biển đông, lại chảy ngược về phía mặt trời lặn. Gập ghềnh bởi địa hình đồi núi và rừng đại ngàn, sông tạo ra hệ thống những thác nước liên hoàn . Xuân này mời bạn cùng  lang thang với những con thác trên cao nguyên

1-Thác 7 nhánh :

          Cách  Buôn Ma Thuột hơn 40 km.Nhiều người biết đến địa danh du lịch Buôn Đôn. Nhưng không mấy ai biết rằng : dòng sông Srê pôk xanh đậm màu lá rừng, bao bọc quanh chân núi Cư Minh trước khi rời đất Việt để đổ nước vào sông Mê Khoỏng, bỗng mở rộng dòng chảy  tạo thành 7 nhánh sông,như một bàn tay xoè rộng ôm lấy những hòn đảo nhỏ . Vượt cầu treo rung rinh qua những ghềnh đá sang bên kia sông, chính là nơi dừng chân đầu tiên (Làng đảo- keng apa) của vị vua săn voi nổi tiếng NThu Rnul Khun Zu Nôp, khi đưa bộ lạc của mình đến cao nguyên Ban Mê, để rồi hình thành nên một vùng văn hoá độc đáo của một tập hợp nhiều nhóm các dân tộc anh em : dàn ching A rap và vòng múa suang Jrai, hoà cùng điệu Lâm Vông Lào, câu Klei khan Êđê xen với giọng kể  Ot ntrong MNông . Mà một trong những đặc trưng của vùng văn hoá đó là nghề săn bắt, thuần dưỡng và buôn bán voi rừng qua ba biên giới, đã đem lại cho Buôn Đôn vị trí duy nhất nổi tiếng là vùng có đàn voi nhà đông nhất ở Việt Nam.

          Những cây si chằng chịt rễ, nối với nhau bằng những  chiếc cầu tre đung đưa làm thành con đường độc đáo trên các nhánh cây. Là người thích yên tĩnh hơn, hãy mượn một chiếc võng buộc chắc dưới những tán cây chằng chịt ấy, mà đung đưa , lắng nghe dòng SRê Pôk rầm rì  kể những huyền thoại về một mối tình thực hay hư giữa ông Vua săn Voi và nữ tù trưởng lừng danh người Êđê  Yă Wam, khi bà hào phóng nhượng cho ông phần đất Buôn Trí rộng lớn và màu mỡ ven sông ngày nay. Hay nhốt mình trên những chiếc chòi gác cheo leo giữa các nhành cây. Hoặc nằm khểnh trong những nhà mui rùa Mnông,nhà sàn dài như một tiếng ching Êđê, nhà rông mái hình rìu Jrai...rải rác giữa rừng mà nghe tiếng hát của đại ngàn . Đến bữa thưởng thức cơm lam, gà nước, cá lăng thơm phức chế biến theo kiểu Tây nguyên, chuyền tay nhau cần rượu ngọt mà say la đà lúc nào chẳng hay.

          Là người thích cảm giác mạnh, xin mời hãy lên con thuyền độc mộc khoét bằng nguyên cả một thân cây gỗ lớn, vượt mặt sông phẳng lặng hay vượt thác sang bên kia ngắm rừng khộp nguyên sinh đỏ ối mùa thay lá.Hay lắc lư trên mình voi , chúa tể của đại ngàn đã được thuần dưỡng,dạo chơi trong rừng.  Hoặc ưa tìm hiểu văn hoá của các tộc người thiểu số bản địa , mời cùng nắm tay nhau trong vòng suang của đêm hội ching chêng, hay trong lễ cúng sức khoẻ cho voi, theo thông lệ hàng năm...

2-Thác Ea H’Leo

          Truyền thuyết kể rằng : Vì con cọp bảy đầu tàn hại cư dân các buôn làng quanh vùng, tù trưởng, cha của nàng H’Leo đã hứa gả người con gái xinh đẹp nhất vùng của mình, cho chàng trai dũng cảm nào giết chết được cọp.Y Rit đã chặt đứt bảy cái đầu của con cọp dữ, nhưng chàng cũng không sống lại được. Thương chàng, H’Leo khóc đêm ngày, khiến dòng sông trở thành thác nước.

          Nơi đó nằm cách thành phố Buôn Ma Thuột gần 100 km,bên rừng già nguyên sinh, với những thân cây cổ thụ già lụ khụ mốc meo, to cả mấy vòng tay ôm. Vẻ đẹp đã lôi cuốn biết bao nam thanh nữ tú khắp nơi về vui chơi, tắm mát.

           Lớp trẻ ngày nay còn gọi tên là Thác Mơ, như tỏ bày sự lãng mạn của tuổi mộng mơ hôm nay với dòng thác. Đây cũng chính là quê hương của người tù trưởng được mệnh danh là Vua Gió ( Ptao angin) và của người nghệ sỹ - nhạc sỹ Jrai yêu mến của các dân tộc Tây nguyên RChom Yơn, mà dẫu ông có đi xa ,về tận “ bến nước ông bà”, nhưng những câu dân ca vẫn còn đọng lại trong trong tâm hồn buôn sang và những người yêu mến nghệ thuật dân gian Tây Nguyên  

3- Thác Krông HNăng :

          Chuyện kể rằng năm đó Yang giận dữ điều gì mà làm các dòng sông đều khô hết nước. Đất đai cháy bỏng, con người đứng giữa cái sống và cái chết của những cơn khát. Chồng nàng H’năng từ biệt vợ đi tìm nước cho buôn làng đã nhiều ngày không trở về. Thương dân làng, nhớ chồng H’năng xin cha mẹ cho đi tìm. Đến bờ một con sông lớn cạn khô trơ đá tảng, trước khi tắt thở vì kiệt sức, nàng đã kịp cầu xin các Yang cứu giúp con người. Cảm động trước tình cảm của H’Năng, trời cho mưa suốt mấy ngày đêm, những dòng sông, hồ lại đầy nước. Đoàn người đi đón H’năng đã nhìn thấy nàng nằm gục trên tảng đá giữa dòng sông chảy xiết.

           Ngọn thác mang tên người con gái ấy, ở huyện Krông Năng, cách thành phố Buôn Ma Thuột chưa đầy 60 km.

4- Thác Gia Long :

          Cái tên thác Gia Long dường như được gọi chệch đi từ tiếng Mnông của thác Leng Gung - Thác bậc thang. Truyền thuyết Mnông kể về những tảng đá chuông rằng : Cuối dòng, nơi ngọn thác đổ xuống qua từng bậc đá, có một tảng đá kêu.Tiếng của dòng thác đổ xuống đêm ngày trong trẻo như tiếng hát. Tiếng thác vang dội sang tận nước Krum ( Cam Pu Chia) và nước Prum ( Trung quốc) , là tín hiệu cho người Mnông đi xa tìm về quê hương. Nhưng tiếng vang sang  nước Prum  khiến nhà vua mất ngủ nhiều đêm.Tức giận, vua Prum ba lần sai quân sang đánh chiếm. Vấp phải sức khách cự mãnh liệt của người Mnông, không chiếm được chúng đành đập vỡ tấm đá kêu. Từ đó dòng thác không còn hát nữa.

          Dòng chảy lớn gập ghềnh  làm nên hai suối thác Gia Long và Drai Nu chảy xối xả từ trên ghềnh đá cao hàng chục mét, soi bóng xuống mặt nước những cánh rừng nguyên sinh xanh thăm thẳm.Tất cả hòa vào nhau, tạo nên một khung cảnh rất hùng vĩ. Bạn có thể men theo vách đá của bờ sông dọc dài cùng con nước, ngắm những cánh rừng mướt xanh của đại ngàn, để cảm nhận sự thư thái, tĩnh lặng ngơi nghỉ của tâm hồn giữa núi rừng hoang sơ

5- Thác Drei Sap :

          Tiếng Êđê Drei Sap có nghĩa là Thác khói. Khói từ chiếc tẩu thuốc lá của ông Gỗn, vị thần tối cao trong thần thoại Êđê ngồi canh chừng những con quỷ, không cho chúng đến sát hại dân lành, hay là nước mắt của nàng H’Mi không còn được sống trong hạnh phúc,bởi người yêu của nàng đã chết bên thác này, khi bảo vệ tình yêu trước quỷ ác .

          Dòng thác cao, rộng, đổ xuống thành một màn sương mịt mờ như khói tỏa quanh năm, khiến cả vùng xung quanh trở nên mát lạnh giữa trưa hè. Đâu đó tiếng bầy chim Mlinh, Mlang chí choé tranh nhau những trái chôm chôm rừng chua loét vỏ đỏ rực , khiến cho vẻ hoang dã của đại ngàn bỗng trở nên sinh động .

          Nơi đây cũng là khởi nguồn của hang đá Bazan dài nhất Đông Nam Á, đang là điểm đến thu hút đông đảo du khách, chưa được khai thác.

6- Thác Drai H'Linh :

           Người Pháp đã làm nơi đây một đập thủy điện nhỏ,cung cấp ánh sáng sinh hoạt cho một bộ phận cai trị ở trung tâm tỉnh lỵ Đăk Lăk đến hơn 40 năm, máy hoạt động liên tục mà “vẫn chạy tốt”  bền vững cho đến ngày nhường chỗ cho một công trình thủy điện lớn hơn,với công suất 12.000KW, thắp sáng cho cả thành phố trẻ Buôn Ma Thuột đầy nắng & đầy gió .

          Trong nắng trưa,ngọn nước như bầy ngựa hoang tung bờm trắng xoá, sải vó trên đồng cỏ mênh mang ,7 sắc cầu vồng lung linh nơi đầu con sóng . Và nàng H’linh đẹp nhất vùng hiện ra, kể câu chuyện tình buồn của mình,với chàng nô lệ  Y Rít. Chỉ vì sự ngăn cấm của người cha tù trưởng, họ quyết chết cho đôi lứa bên nhau mãi mãi.Nơi hai người trẫm mình chính là dòng thác. Thương đôi trai tài gái sắc bạc mệnh , người Êđê gọi đó là thác H’Linh.

 7- Thác Trinh nữ :

          Vẻ đẹp hoang dã mà đằm thắm của những người con gái Tây nguyên giống hệt như vẻ đẹp khác lạ của  thác Trinh nữ. Nơi đây tập trung những ghềnh đá cao và hiểm trở, như muốn ngăn cản con sông hung dữ xô ào ạt vào bờ.

          Truyền thuyết kể rằng : năm nào vào mùa lũ, thần sông cũng chồm lên ghềnh gào thét, đòi hiến sinh những nàng trinh nữ xinh đẹp nhất vùng, đang phơi phới sức xuân đại ngàn.Nhưng các chàng trai Êđê chẳng dễ để cho vị thần được toại nguyện ý muốn gian ác đó.Họ nắm tay nhau biến thành ghềnh đá lớn, hiên ngang chống lại ác thần. Cuộc giành giật không phân thắng bại  này đã diễn ra hàng trăm năm nay...và tiếng thác chính là khúc hát của những nàng sơn nữ đang tiếp thêm sức mạnh cho người mình yêu, để chiến thắng cái ác.

    Trừ thác Drai H'Linh, buôn Kuôp đã trở thành một công trình thủy điện quan trọng, đến với cao nguyên Ban Mê, du khách còn có thể tham quan không chỉ những địa chỉ trên, mà còn nhiều dòng thác  sạch đẹp khác như Ea MDró ( Cư MGar), thác Krông KMa ( Krông Bông ), thác Vị Thanh ( Mdrăk)...với một niềm sung sướng được tạm từ giã sự ồn ào của nhịp sống công nghiệp, để thưởng thức không khí trong lành, đầy hoang dã của núi rừng Tây nguyên.

          Đó là những ngọn thác mà tương lai, nước mắt những người con gái đẹp Êđê, Mnông trong những chuyện tình huyền thoại, sẽ như chất xúc tác, làm nên dòng điện thắp sáng bừng giữa rừng đại ngàn. Cho ấm lại nghĩa tình đoàn kết anh em,cho câu hát arei  đối đáp thêm rộn ràng , nhịp ching & điệu suang ngợi ca cuộc sống mới mỗi lúc một dài hơn,chào đón du khách đến với không khí trong lành của cao nguyên Ban Mê . Cho những trường ca-sử thi kể về cội nguồn Tây Nguyên vẫn lấp lánh sáng trong dòng chảy của văn hoá du lịch và sinh thái.

Xuân này mời bạn dừng chân dạo chơi nơi những dòng thác đầy huyền thoại của cao nguyên Ban Mê nhé

 

[...]
Xem tiếp

“Gà xếp hàng” ăn với cơm lam ở Pleiku

Được viết bởi : Admin | Ngày 2016-06-02

Du khách đến chơi ở thành phố Pleiku (Gia Lai) được người địa phương thường dẫn đi thăm một số cảnh đẹp Phố Núi và thưởng thức những món ăn đậm đà hương vị Tây Nguyên, do chính những người dân Jrai chế biến. Nhưng nếu chưa đến xã Tân Sơn ăn “gà nướng xếp hàng” và cơm lam thì là thiếu sót lớn của cả khách lẫn chủ.món “gà xếp hàng” và cơm lam độc đáo do chính những người dân Jrai ở xã Tân Sơn chế biến:

 

Gà tơ thả lang khoảng chừng một ký rưỡi trở lại, làm sạch để trong rổ chừng 10 phút cho ráo nước rồi dùng dao rạch vào thịt, cho vào thau gia vị (mật ong, dầu mè, muối, tỏi bằm, tiêu sọ đâm dập, gừng xắt sợi, vỏ cam sắc sợi...). 

Gà ngấm gia vị sẽ được cho vào kẹp nướng là cây lồ ô (hoặc nứa) chẻ đôi. 

Để nướng gà, đồng bào Jrai cho đốt một đống than cỡ lớn.

 Gà không nướng trực tiếp trên than, mà được thợ nướng cắm thành hai hàng xung quanh đống than. Cũng có khi thợ nướng cắm thành vòng tròn. Hơi nóng của đống than sẽ tỏa ra xung quanh, làm gà chín rất chậm. 

Theo đồng bào người Jrai, gà nướng kiểu này nhất định phải cắm trên nền đất. Mỡ gà theo sẽ chảy theo thanh lồ ô kẹp gà, chảy hết xuống đất.

 Thịt gà khô dần, thợ nướng thỉnh thoảng xoay que nướng cho đến khi gà chín tới, vàng ươm, thơm lừng. Khi ăn dùng tay xé nguyên con gà, chấm muối é, ớt xanh, muối là muối hầm hạt to rang lên và bỏ vào cối giã nhỏ.

 

Trong thời gian chờ gà chín (hơn 60 phút), du khách được người Jrai hướng dẫn cách nấu cơm lam nấu bằng gạo nếp ngâm lẫn với lá thơm đêm trước, cho vào ống nứa non. Khi gạo đã đầy hai phần ba ống, người đầu bếp dùng lá chuối vê thành nút đóng kín ống nứa. 

Khi chờ gà chín, các ống nứa sẽ được vùi vào đống củi vụn, lá cây đang cháy.Gà chín tới cũng là lúc ống cơm lam vừa chín tới. Khi ăn, thực khách sẽ dùng tay tước lớp vỏ nứa, ăn kèm với gà.

Theo Dân Việt

[...]
Xem tiếp