Linh Nga Nie kdam

Linh nga niek dam

Đến chơi với mình thì mời thưởng thức

Được cập nhật bởi Admin ngày 2017-02-10

Khu nhà vườn xanh bóng cây cổ thụ và treo đầy ching chêng của Biu ở Plei  Klêch, xã Ngọc bay. Cách thành phố Kon Tum 7 km.

  Lúc xe chúng tôi đến, chủ dường như đang không có nhà. Thả bộ vòng quanh ngôi nhà sàn cao ráo, nghe tiếng chim ríu rít trong những vòm lá xanh ngăn ngắt của rất nhiều cây to gốc hơn một vòng tay ôm. Kìa đàn heo làng thân hình nhỏ tũn chắc lẳn tung tăng  sau hàng rào lưới B40. Hình như quá quen với người, nên ủn ỉn gọi nhau tụ về chờ những nắm rau ném xuống. Rúc dưới những đám cỏ lúp xúp  là bày gà nhà, gà rừng chinh chích dẫn đàn con bới đất tìm mồi. Một chiếc ống nứa cho nước giọt chảy xối xả mát lành. Có cái gì như sự bình yên của nhịp sống chậm  kon plei đang hiện diện, khiến tâm hồn thư thái lạ.

Biu về đến cổng. Sau xe máy là một bức tượng gỗ đã mòn lỗ chỗ theo thời gian. Anh bảo bạn đâu đó cho nên chạy lấy về dựng trong vườn.  Cả nhà bây giờ mới ùa từ trên sàn gác xuống tíu tít vui mừng chạy ra đón . Vợ, em gái, dì, các con cháu….Bởi  nhóm chúng tôi không phải là khách, mà là những người bạn có chung niềm đam mê hẹn nhau tới chơi. 

Nhìn Biu tướng rất nghệ sỹ : quần thụng túi hộp. Áo thun. Mái tóc dài cột lại phía sau gáy. Anh dẫn chúng tôi đi một vòng, giới thiệu căn nhà sàn, hàng chục chiếc ché lớn nhỏ xếp thành dãy dài trong nhà. Nhiều nhất là ching chêng . Treo trên tường, tít trên vòm cổng, trên thân những gốc cây cổ thụ trong vườn là những chiếc ching núm các cỡ lớn nhỏ. 8  chiếc ching bằng xếp trên tấm thổ cẩm phủ một chiếc bàn dài giữa sân…Biu khoe với niềm tự hào không dấu diếm “ mình có 7 bộ ching chêng”. Anh cũng hồ hởi kể tiếp “ hôm qua mới đón các bạn Sài Gòn tới thăm. Mời bạn mặc trang phục thổ cẩm , váy áo, khố đủ cả nhé. Rồi tông ching đón bạn từ ngoài đường vô vườn nhà theo đúng phong tục Bâhnar. Các bạn thích lắm”.

Sau 10 năm làm giáo viên rồi hiệu trưởng tiểu học, năm 2003 được nghỉ hưu, Biu bắt đầu nghĩ tới niềm đam mê thuở nhỏ của mình. Từ hồi đứng ngang lưng khố của cha, anh đã từng say sưa nghe ông nội, rồi cha không chỉ đánh ching chêng trong các lễ hội, mà còn kể những câu chuyện cổ tích chẳng biết thực hư thế nào, nhưng vô cùng cuốn hút tâm trí một đứa trẻ.  Bây giờ, sau khi làm xong căn nhà sàn, với đồng lương hưu ít ỏi, anh dành dụm mua lại từng chiếc ché, cái ná, gùi, chiếc nồi đồng. Nhiều nhất là những bộ ching chêng mà âm thanh từng ám ảnh niềm đam mê của anh từ rất lâu. Anh cười “ thấy mình ham, có người bán nhưng cũng có người gọi cho cái này cái kia đấy. Họ không cần nữa mà. Lúc đầu vợ cũng không ưng đâu. Nhưng riết rồi lại theo mình đi sưu tập. Thấy chỗ nào có cái gì người ta muốn bỏ đi là về mách cho đến tìm. Chỉ là mình mê quá. Tiếc quá, khi thấy văn hóa Bâhnar cứ mất dần theo thời gian. Lớp trẻ sau này không được dự lễ hội, không được nghe ching chêng. Làm sao biết cái hay của ông bà mình để lại mà gìn giữ chứ”.

Biu hỏi chúng tôi có muốn nghe ching chêng không? Tường rằng anh phải chạy đi mời bà con trong plei tới đánh, nhưng anh lắc đầu, mời ngay các bạn cùng đi tham gia vào cuộc chơi. Thế là hai bạn đồng hành của tôi cầm lấy hai chiếc ching có núm treo trên cây cổ thụ cạnh đó giữ nhịp. Anh hướng dẫn cách gõ, rồi ới một tiếng, hai con trai, người  quàng chiếc trống, người cầm thêm một chiếc ching. Một mình Biu với 8 chiếc chêng không có núm bày trên bàn. Vậy là dàn ching chêng đủ người, cuộc hòa tấu bắt đầu. Âm điệu Bâhnar rộn ràng, làn điệu Jrai mềm mại cứ lần lượt vang lên ấm cả không gian khoảnh sân nhỏ. Dường như tiếng ching đã bay lên, cuộn vào trong lá, lay động những bông hoa thanh long xòe cánh bên những cành gai góc. Đấy, cứ với những âm thanh náo nức gõ vào trời trong và nắng vàng như thế, khởi vòng suang lên là có ai đứng ngoài được đâu.

Hết mấy bài ching, Biu cầm lấy cây đàn ghi ta, gảy tiếp cho chúng tôi nghe một vài giai điệu dân ca Bâhnar nữa, rồi gọi Pran, cô em gái út  (từng đoạt giải nhì thi ca hát cấp tỉnh hồi còn làm giáo viên) ra cầm lấy micro. Một chất giọng hoang dã, mượt mà và vô cùng trong trẻo cất lên, khiến thính giác cô giáo thanh nhạc của tôi mở toang thưởng thức. Pran ngượng ngùng “ Em không hát gần 30 năm rồi. Bữa nay vui gặp các anh chị nên cất lời đấy thôi”. Chao ôi, cô gái Bâhnar, chỉ thế thôi khách cũng đến “chết chìm” trong tiếng hát em như Nguyễn Cường đắm say với “Đôi mắt Plei ku” rồi còn gì.

Bữa trưa được dọn ra đơn giản và nhanh chóng. Pran giới thiệu : gà rừng nhà nuôi nướng sả. Lá mì xào lòng gà và dưa gang tươi rói đều hái trong vườn dưới suối sau nhà. Rượu nếp cẩm chị Biu mới ủ men đẫy tuần trong chiếc ché nhỏ đen bóng cũng đã có tuổi. Xôi nướng ống lồ ô chấm muối sả ớt. “ Mời cùng ăn trưa với gia đình”. Thú thật, mấy món ăn rất đơn giản mà mùi vị nào cũng thơm phức, rất hấp dẫn, khiến chủ khách chả câu nệ gì, giải quyết nhanh gọn trong những tiếng cười hồ hởi.

Siu Tâm, người dẫn đường của chúng tôi cho biết :  Biu không làm du lịch mà thành ra vẫn được đón khách. Cứ một đồn mười, mười đồn trăm tự du khách tìm đến với khu vườn nhỏ của Biu. Sẵn heo gà, rau trái trong vườn, vợ chồng Biu chỉ sắm thêm chục bộ trang phục thổ cẩm Bâhnar cả nam lẫn nữ, ai thích thì mặc. Khách ghé thăm không chỉ được tự hòa mình trong tiếng ching chêng, điệu múa suang, giao lưu ca hát với anh chị em trong nhà, nghe Biu kể chuyện thực ảo những sự tích địa danh Kon Tum, mà nếu muốn còn được mời thưởng thức ẩm thực sạch trong vườn nhà, chế biến theo đúng kiểu truyền thống Bâhnar. Biu đang xin chính quyền địa phương cho khôi phục lại hàng năm lễ uống nước giọt của Plei Klêch, vì bến nước vẫn còn đẹp lắm. Thỉnh thoảng bà con vẫn góp nhau cúng. Còn  gia đình Biu rất thoải mái “ai đến chơi  thì mình mời thưởng thức thôi. Cái gì cũng của chính mình mà. Như thế cũng giữ gìn được văn hóa truyền thống theo cách của riêng mình đấy chứ”.

Mời mọi người đến chơi cùng vợ chồng Biu nhé.

H'Linh Niê

 

Bình luận

Tin tức & sự kiện