Linh Nga Nie kdam

Linh nga niek dam

" Gặp lại "Anh hùng Núp

Được cập nhật bởi Admin ngày 2009-07-25 08:16:42

Đã lâu lắm, kể từ những năm 60 của thế kỷ XX, sau những vở nhạc kịch ( opera) “ Cô Sao , Người tạc tượng” ( Đỗ Nhuận), “ Bên bờ Krông Pa” ( Nhật Lai), người yêu nhạc mới lại được tái ngộ với thể loại opera do nhạc sỹ người Việt Nam sáng tác, điều mà bất cứ một nhạc sỹ nào cũng mơ ước sự nghiệp của mình có thể thực hiện được trong hành trang sự nghiệp sáng tạo của mình, một tác phẩm như thế.Trên sóng VTV, tại ngay làng Sơtơr của bác Núp và tại Trung tâm Văn hóa thành phố Buôn Ma Thuột , nhân dân cả nước và các dân tộc Tây Nguyên đã từng có dịp được thưởng thức hình thức âm nhạc lớn này, thông qua vở nhạc kịch “ Đất nước đứng lên” .

Có nhiều điều đặc biệt ở vở nhạc kịch này.

1- vở nhạc kịch được hình thành bởi sự ngưỡng mộ sâu sắc và cảm xúc sáng tạo theo nguyên mẫu tiểu thuyết “ Đất nước đứng lên” của nhà văn Nguyên Ngọc. Do một người lính, đại tá nhạc sỹ An Thuyên, hiệu trưởng Trường CĐVHNT Quân đội sáng tác. Được trình diễn đúng vào dịp kỷ niệm 60 năm ngày cách mạng Tháng 8 thành công tại Hà Nội & Tây Nguyên.

2- Vở nhạc kịch không phải do các đạo diễn chuyên nghiệp , được đào tạo bài bản từ các nền văn hoá lớn như Nga, Pháp...đã từng thực hiện với các vở diễn trước đây, mà do chính tác giả và các giáo viên của trường nghệ thuật quân đội dàn dựng.

3- Đặc biệt hơn, do hơn 100 học sinh người các dân tộc thiểu số Tây nguyên đang theo học nghệ thuật tại trường CĐVHNTQĐ biểu diễn.

4- Sau khi đã biểu diễn báo cáo Quốc hội, Bộ Quốc phòng,đại hội Hội Nhạc sỹ VN nhiệm kỳ VII ( Buổi diễn nào cũng đông chật khán phòng), nhân kỷ niệm 60 năm ngày toàn quốc kháng chiến, thày trò trường CĐVHNTQĐ đã làm một nghĩa cử đẹp khi mang toàn bộ vở diễn về Tây Nguyên, nơi chính quê hương Anh hùng Núp & của các diễn viên- học sinh tham gia trình bày. Không chỉ làm sống lại không khí hào hùng đánh Pháp ngày ấy, mà còn để nhân dân các dân tộc Tây Nguyên thêm tự hào về người Anh hùng yêu quý và cả sự trưởng thành của cháu con mình trong nghệ thuật biểu diễn.

Có thể ai đó còn muốn bàn bạc về tính học thuật của nhạc kịch, cũng như phong cách dàn dựng ( chẳng hạn đã đúng thể loại chưa? mảng miếng của đạo diễn, tính chất âm nhạc thế nào...), trình độ diễn viên ( chưa thể hiện hết nội dung vai diễn..), một số đoạn hát trong tác phẩm chưa đạt hiệu quả như mong muốn...vv và vv.... những vấn đề mà các nhà phê bình âm nhạc thường rất thích xoáy vào. Nhưng trên hết là nhiều người xem đã thật sự xúc động, bởi tính chân thật và giản dị của vở diễn so với tác phẩm văn học đã trở nên rất quen thuộc với nhiều thế hệ người đọc. Hình ảnh thiên nhiên đất trời, phong tục, niềm vui của đời sống buôn làng giữa núi rừng hùng vĩ, một thuở hồn nhiên theo cách mạng đến cùng . Các chi tiết trong từng trang sách như trận đói năm 45, niềm tin ngây thơ vào việc “ đánh Pháp chảy máu”, đoàn người rời buôn làng lên núi kháng Pháp....,lý giải quyết định đúng đắn của toàn thể các buôn, plei : đoàn kết Kinh -Thượng và suốt đời theo Đảng, theo Bác Hồ, qua cả hai cuộc kháng chiến cam go....đã được tái tạo và chuyển tải qua những giai điệu đẹp, phảng phất âm điệu dân ca Tây Nguyên. Và được vang lên bởi những giọng ca vững vàng về kỹ thuật thanh nhạc của các em học sinh người dân tộc. Một giọng nam cao Y Garia ( dân tộc Êđê – Con trai NSƯT Y Moan ) vai Anh hùng Núp , với những nốt cao rất chuẩn xác; giọng nữ cao của H’Ni ( dân tộc Jrai) vai vợ Núp & Mai Trang vai mẹ Núp ngọt ngào, trong sáng tựa suối nước giữa rừng già cao nguyên. Chất Bariton ấm áp của K’Dực ( dân tộc K’Ho) trong vai già làng, giọng nam cao khỏe khoắn xuyên không gian của Phi Ưng ( Bânar) trong vai bộ đội...cùng toàn bộ các màn múa, tốp ca, lẫn những đạo cụ đặc trưng của một vùng văn hoá nương rẫy : chiếc chiêng đồng , đàn ting ning, đàn tr’ưng...khiến cho người xem như đang thật sự hiện diện giữa Tây Nguyên đầy huyền thoại và hùng vĩ.Dẫu có còn vụng dại trong diễn xuất,nhưng những gương mặt trẻ măng ấy, đem lại hy vọng tràn trề về một thế hệ nghệ sỹ tương lai người dân tộc bản địa.

Còn một điều nữa, đó là không chỉ nhân dân các dân tộc Tây Nguyên, mà bạn đọc yêu văn học và âm nhạc, có dịp “ gặp lại ” Anh hùng Núp, con người như một huyền thoại sống của cuộc theo Việt Minh kháng chiến chống Pháp ở Tây Nguyên, sau những cuộc đấu tranh tự phát của N’Trang Lơng, N’Trang Gưh, Săm Brăm..... Hình ảnh lừng lững hiên ngang như núi Chư Lây của Núp mãi mãi tạc vào vòm trời cao nguyên lồng lộng.Và như cách nói của người Việt nam, thì vở nhạc kịch “ Đất nước đứng lên” đã một lần nữa khẳng định sự tồn tại vĩnh viễn địa vị của Anh hùng Núp trong trái tim và tâm trí mọi người dân đất Việt yêu nước .Tác phẩm văn học và âm nhạc đều đã làm tròn trách nhiệm cao cả của mình

Chúng tôi đã có một cuộc trao đổi ngắn với nhạc sỹ An Thuyên xung quanh vở nhạc kịch này .

.Thưa ông, nhà văn Nguyên Ngọc & Nhạc sỹ An Thuyên đều là những người rất yêu quý và có tâm huyết với VHNT Tây Nguyên, tại sao lại xảy ra sự việc đáng tiếc về tác quyền vở nhạc kịch như báo chí đã đưa ?

- Chỉ là một sự hiểu nhầm thôi. Mặc dù, đây không phải là sự chuyển thể như báo chí nói, mà là sáng tác âm nhạc dựa theo tác phẩm văn học.Tuy nhiên tôi đã hai lần đến, nhưng đều không gặp được nhà văn, vì lúc ấy ông vẫn đang công tác tại Đà Nẵng. Mà cảm xúc sáng tạo trong tôi thì tràn đầy. Hơn nữa, thời gian không thể chờ đợi, thày trò trường chúng tôi mong muốn có một món quà thật sự có ý nghĩa, đúng vào dịp kỷ niệm 60 năm ngày Cách mạng Tháng 8 và Quốc khánh 2-9.

- Kết quả cuối cùng ra sao thưa nhạc sỹ ?

-Bởi cùng có chung xuất phát điểm là tình yêu Tây Nguyên, nên sau đó chúng tôi đã có sự thông cảm và hiểu biết lẫn nhau. Khi biết ý định của nhóm tác giả, mong muốn tặng số tiền thù lao nhuận bút cho một trường mồ côi ở Tây Nguyên, nhà văn Nguyên Ngọc đã vui vẻ tự nguyện cùng đóng góp.

- Xin quay lại với vở nhạc kịch “ Đất nước đứng lên” . Ông có nghĩ là mình liều mạng không, khi lựa chọn tất cả các học sinh người dân tộc tham gia trình diễn, thay vì các nghệ sỹ chuyên nghiệp ?

- Thanh niên các dân tộc rất có năng khiếu nghệ thuật, nhưng vì nhiều lý do, các em không có điều kiện theo học để phát triển.Từ năm năm trở lại đây, trường chúng tôi có hàng trăm học sinh người dân tộc thiểu số khắp cả nước theo học. Các em đã có cơ hội để trở thành những nghệ sỹ tuyệt vời trong tương lai, đấy chính là điều chúng tôi mong mỏi. Mong ước ấy và tấm lòng của thày cô đã giúp các em tự tin hơn, để làm được điều kỳ diệu là đánh thức cảm xúc của người xem bằng chính sự hồn nhiên và còn vụng về của mình. Như mọi người đã chứng kiến đó.

- Cuộc trở về biểu diễn ở Tây Nguyên dịp này, cũng đồng nghĩa với việc nhà trường báo cáo thành tích đào tạo của mình với địa phương chứ ?

- Đúng thế ! Nhưng thực ra phải cảm ơn nhân dân Tây Nguyên mới đúng, bởi vì không chỉ đã sản sinh ra một nền âm nhạc độc đáo và giàu có cho chúng ta thoả sức khai thác, mà còn tặng cho đời nhiều thế hệ nghệ sỹ đến thế.

- Cám ơn và chúc mừng sự thành công của ông đối với âm nhạc Tây Nguyên

Từ đó đến nay, nhạc sỹ - Thiếu tướng An Thuyên còn có nhiều tác phẩm nhạc kịch khác, như Hòn Đất…nhưng có lẽ sẽ không bao giờ có được một tác phẩm với dàn diễn viên người dân tộc thiểu số đông như thế nữa.

Bình luận

Tin tức & sự kiện